سازمان، عامل انسانی و آموزش
در گذشته نه چندان دور، سرعت تغییرات در زندگی و مدیریت ها کند وساده بوده است. مشکلات و مسایل مربوط به مدیریت وسازمان مسائلی نظیر، چگونگی کنترل هزینه ها، بررسی چرایی تولید محصولات با کیفیت پایین، چگونگی حضور در بازارها و شکست در مقابل رقبای کاری پیش روی مدیران سازمانها قرار گرفت. اما یکی از مسائلی که بسیاری از متخصصان علم مدیریت نظریه های متنوعی درباره آن عرضه کرده اند، مسئله توجه به منابع انسانی در سازمان از تمام ابعـــاد می باشد.
امروزه بسیاری از مدیران ارشد سازمانها بر این باور هستند که نیروی انسانی آنها سرمایه های واقعی در سازمان هایشان هستند. اما با مطالعه ای ساده میتوان پی برد که چندان بر این اعتقاد خود پایبند نیستند. در یک بنگاه کوچک توجه به نیازهای نیروهای انسانی از شاخصهای مهم آن بنگاه است. اگر نیازهای عاطفی، مادی و ارتباطاتی نیروی انسانی را محور اصلی این مطلب قرار دهیم، یکی از نیازهای اساسی کارکنان در سطح سازمانها، نیاز به آموزش است، چرا که برخلاف گذشته سرعت تغییرات در سازمانها و مدیریتها بسیار سریع و پیچیده شده است و این پیچیدگی و سرعت باعث می شود تا نه تنها کارکنان صف بلکه نیروهای ستادی نیز که شامل مدیران در تمام سطوح می شود به امر آموزش مستمر خود توجه جدی نمایند و خود را با شرایط و تغییرات جاری در دنیای امروز تطبیق دهند. در دنیای امروز تغییرات سریع اتفاق می افتد که غیر قابل پیش بینی می باشد.
۲-۲-۱) اهمیت و ارزش عامل انسانی در سازمان
بررسی تأثیر آموزش شبیه ساز پروازی بر ارتقای توانمندسازی کارکنان پروازی هواپیمایی ناجا

آموزش کارکنان
تعاریف زیادی از آموزش عرضه شده است که به بخشی از آنها در این مبحث میپردازیم. ایتلینگ[۱] (۱۹۹۳) آموزش را یادگیری دانش، مهارتها و نگرشها تعریف کرده و بیان میدارد که مهمتر از همه، چگونه یاد گرفتن است و یادگیری فرایندی است که دانش و رفتار را از طریق آموزش و تجربه، تغییر می دهد. کارپیشه (۱۳۸۳) آموزش را مجموعه ای از فعالیت های پیوسته و دارای تأثیرمتقابل دانسته که آموزشگر به کمک فنون آموزش و وسایل دیداری و شنیداری، نتایج خاص از پژوهش و تجربه ها را در قالب برنامه های آموزشی به فراگیران خود انتقال می دهد. مفتخر (۱۳۷۵) آموزش را عبارت از تغییر و بهبود در دانش یا شناخت، مهارت و نگرش به شکلی که موجب افزایش کارآیی، بهره وری و توانائی انجام کار بهتر و سریعتر، با عنایت به اهداف و راهبرد کلان سازمان و نظام ارزشی و فرهنگ سازمانی شود، میداند. سید جوادین (۱۳۸۳) آموزش را انجام یک سلسله عملیات مرتب، منظم و پشت سر هم، پیوسته و با هدف یا اهداف مشخص و معین می داند. آموزش فرایندی است که طی آن ، فرد مهارتهای مورد نیاز برای انجام یک عمل یا وظایف یک شغل را کسب می کند یا این مهارتها در او توسعه می یابد (ساعتچی ، ۱۳۷۹ ، ص ۱۷۲).
“آموزش کارکنان فرایندی است برای سازگاری افراد با محیط متحول سازمانی و در نتیجه انطباق سازمان با محیط بیرونی” (بزاز جزایری ،۱۳۷۹،ص ۱۰۸). نیروی انسانی جذب شده در سازمان به منزله یک ماده خام در اختیار مدیریت است و در صورتی طبق یک نظام آموزشی صحیح، مطابق و منطبق با اهداف سازمان تحت تعلیمات و کارآموزی لازم قرار گیرد، توسعه پیدا کرده و بارور میگردد. در واقع در کوره آموزش، به انسان همچون فلز گداخته، شکل دلخواه داده میشود و در پرتو آموزش روح انسان از زنگارها، آلودگی ها، ناپاکی ها و جهالت زدوده و صیقل می یابد.
[۱] – Etling
بررسی تأثیر آموزش شبیه ساز پروازی بر ارتقای توانمندسازی کارکنان پروازی هواپیمایی ناجا

) اهمیت و ارزش عامل انسانی در سازمان
انسان، خلیفه الهی در زمین بوده و مسجود ملائک و فرشتگان است. نیروی انسانی به عنوان مهمترین رکن در پیشبرد امور جامعه و هم چنین مؤثرترین رکن تحولات آن از اهمیت والایی برخوردار است. روند سریع تحولات اقتصادی و اجتماعی در جوامع لزوم افزایش مهارت و تخصص نیروی انسانی را ایجاب می نماید، انسانی که با بهره گیری از استعداد، تخصص و مهارتهای خود در راه تحقق اهداف جامعه از راه عرضه خدمات بهتر و تولید بیشتر اعتقاد بنیادی داشته باشد وقتی که بهعنوان عضوی از یک سازمان قرار می گیرد سازمان را جدا از نظام اجتماعی نمی داند و آن سازمان را در جهت منافع اجتماعی می داند. در هر سازمان منابع مادی را می توان با استفاده از فنون و روشهای جدید به صورت بهتری به کار گرفت، لکن استفاده بهتر از منابع انسانی مستلزم ابتکار و پیروی از فلسفه مناسبی است. زیرا افراد بشر دارای احساس، عاطفه، قدرت تفکر، اندیشه، شعور، نطق و منزلت انسانی می باشند و برخلاف مواد و اشیاء از خود واکنش نشان می دهند.
[۱]– Blake and Mouton
[۲] – Hersey and Blanchard
بررسی تأثیر آموزش شبیه ساز پروازی بر ارتقای توانمندسازی کارکنان پروازی هواپیمایی ناجا

همان گونه که جوامع بشری از سنتی بودن به صنعتی شدن و به سوی فراصنعتی شدن گام بر می دارند علوم و فنون و تکنولوژی هم رو به تکامل، دگرگونی و پیشرفت است. به موازات این تغییرات است که اهمیت لزوم و خواص آموزش بیش از پیش ملموس گشته تا حدی که برخی از صاحبنظران در اهمیت آموزش می گویند آموزش در حقیقت خود مدیریت است بدین معنی که بدون آموزش کارکنان، پایه مدیریت هم متزلزل می شود و فرو خواهد ریخت. آموزش کارکنان یک امر حیاتی و اجتناب ناپذیر است که باید بطور مستمر با مجموع فرایندهای مدیریت مورد توجه قرار گیرد، تا سایر فعالیتهای مدیریت مفید واقع شود. آموزش در حقیقت یکی از راههای اصولی و منطقی هدایت تلاشهای کارکنان در سازمان است و باعث بکارگیری استعدادهای نهفته، بکار اندازی قدرت تخیل و بوجود آمدن حس انعطاف پذیری فکری لازم در کارکنان خواهد شد.
گلن استالن[۱] معتقد است که “آموزش ابزار مدیریت است و اصولاً آموزش و مدیریت جزء جدانشدنی یکدیگرند” . مدیر در برابر آموزش به همان اندازه مسئول است که در تنظیم و تهیه بودجه سازمان، مدیریت می تواند و باید با تأکید بر آموزش و همکاری در زمینه های آموزش اهمیت آن را مسجل و محرز نماید و حمایت لازم را از این امر به عمل آورد. تایلر[۲]می گوید “کارکنان را باید بر اساس روشهای علمی انتخاب کرد و بر همین اساس آموزش داد تا برای انجام وظایفی که به ایشان محول شده است آماده شوند، نه آنکه خود مسئول انتخاب شغل و پرورش استعدادشان باشند”.پیکورز[۳]و مایر[۴] اهمیت امر آموزش را چنین بیان کردند “آموزش خوب ، عدم رضایت شغلی و دوباره کاری را به مقدار زیاد کاهش داده و کارکنان را یاری می دهد که با تمام ظرفیت خود کار کنند ، هم چنین معتقدند هدفهای مهم تحقق نمی یابد مگر اینکه تمام سلسله مراتب سازمان، که از مدیر اجرایی آغاز می شود تا رده پایین، به اهمیت مسئله آموزش آگاه باشند و از طرف دیگر، کارکنان نیز آموزش را جهت پیشرفت و تکامل خود بپذیرند. به عبارت دیگر آموزش هنگامی مفید خواهد بود که کارکنان بخواهند یاد بگیرند و سرپرستان بخواهند یاد بدهند”. پل لانگران[۵] نیز بر این اعتقاد است که در زمان ما آموزش یکی از عوامل نوسازی است و تعلیم و تربیت وسیله ای قوی برای جمع آوری دانش و سازش با محیط است (سید جوادین، ۱۳۸۳).
آموزش و توسعه منابع انسانی در نظام مدیریت منابع انسانی، نه تنها در ایجاد دانش و مهارت ویژه در کارکنان نقش به سزایی دارد بلکه باعث میشود که افراد در ارتقای سطح کارآیی و اثربخشی سازمان سهیم باشند و خود را با فشارهای متغیر محیطی وفق دهند. از آنجا که حدود ۷۰ درصد از منابع و سرمایه سازمانها را منابع انسانی تشکیل میدهد، تأمین این سرمایه انسانی مستلزم فعالیتهای آموزشی منظم و مستمر در تمامی سطوح سازمانی است؛ چرا که منابع انسانی پس از کسب آموزشهای لازم توسعه مییابد و با این توسعه و پرورش، میتواند هدفهای کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت را مشخص سازد و در نتیجه عملکرد سازمان را بهبود بخشد.
[۱]-Gelen Estallen
[۲]– Tyler
[۳]-Pigors
[۴] – Myers
[۵] -Paul Langran
بررسی تأثیر آموزش شبیه ساز پروازی بر ارتقای توانمندسازی کارکنان پروازی هواپیمایی ناجا

روشهای آموزشی به عنوان وسیله ای برای دستیابی به هدف های مطلوب در یک مو قعیت یادگیری تلقی می شوند. انتخاب روش آموزش بستگی به نیازهای آموزشی، شرایط و زمینه های کاری صلاحیت و توانایی مربیان و شرکت کنندگان، برنامه های آموزشی و طول مدت دوره دارد. در استفاده از روش خاص بایستی نقاط قوت و ضعف آن را شناخت و به شرایط و هدف آن توجه داشت.
روش های آموزش را می توان به چند گروه به شرح ذیل طبقه بندی کرد که اهم آنان عبارت است از :(بختیاری،۱۳۹۰، ص۶۷-۸۸)
الف) روش های آموزش توجیهی حین کار[۱]
در این این دسته روش هایی قرار می گیرند که تمرکز اصلی انها روی خود شغل و یادگیری شغل است. روش هایی که در این طبق قرار می گیرند:
۱- آموزش حین کار ۲- چرخش شغلی ۳- راهنمایی و مشاوره ۴- ذهن انگیزی ۵- کار کردن در گروههای کوچک
ب ) روش های شبیه سازی:
منظور به وجود آوردن محیطی است که از لحاظ شرایط فیزیکی و غیره شباهت کامل با محیط واقعی دارد. روش هایی که در این گروه قرار می گیرندعبارتند از :
۱- ایفای نقش ۲- مطالعه موردی ۳- بازیهای مدیریت ۴- آموزش بر اساس تمرینات عملی ۵- آموزش کسب و ارتقاء مهارت
ج) روش های مبتنی بر دانش :
در این روش تمرکز اصلی روی انتقال دانش به شرکت کنندگان ( فراگیران ) می باشد. روشهایی که در این طبقه قرار می گیرند عبارتند از :
۱- سخنرانی ۲- سمینار ها و کارگاه ۳- نمایش فیلم واسلاید ۴- بحث های گروهی و ترکیبی از روش های فوق
د ) روش های آزمایشگاهی:
در این طبقه تمرکز روی دستیابی به در ک بهتری از خود ودیگران از طریق فرایند ها و پویایی گروهی است .برخی از روش های این طبقه عبارت است از :
[۱]– On the job training
بررسی تأثیر آموزش شبیه ساز پروازی بر ارتقای توانمندسازی کارکنان پروازی هواپیمایی ناجا
